Op een steenworp afstand van de Geboortebasiliek in Bethlehem, aan het einde van een steegje met houtbewerkerswinkels, staat een klein heiligdom. Als je door de poort gaat en een paar treden afdaalt word je omhuld door de stilte van een witte stenen grot. De Arabieren noemen het Mugharat as-Sitti Mariyam, de grot van Onze-Lieve-Vrouw Maria, maar pelgrims kennen het als de Melkgrot. Volgens een traditie die teruggaat tot de zesde eeuw vond de Maagd Maria tijdelijk onderdak in deze grot terwijl ze op de vlucht was voor de soldaten van Herodes, die de opdracht hadden gekregen alle kinderen onder de twee jaar te doden. Na de zegen van de engel die in een droom aan de heilige Jozef verscheen verlieten ze deze grot om hun toevlucht te zoeken in Egypte.

Stil maar vastbesloten om God onmiddellijk te gehoorzamen zegt een latere traditie dat Sint-Jozef Maria haastte terwijl zij de baby Jezus borstvoeding gaf. Een druppel van haar melk viel op de steen die volledig wit werd. Een wonderbaarlijke steen voor honderdduizenden pelgrims, vooral vrouwen en moeders, die door de eeuwen heen hun zorgen hebben toevertrouwd aan de Maagd Maria in deze grot: jonge vrouwen die verlangden naar een kind dat nooit kwam, jonge vrouwen die een moeilijke zwangerschap doormaakten, moeders die knielden en vroegen om het wonder van genezing voor hun kind. Christenen en moslims. Gisteren en vandaag. Vaak zie je vrouwen van islamitische geloofsovertuiging die witte rots strelen, met tranen over hun wangen, terwijl ze Maria, de moeder van Jezus, vereren.

In de Melkgrot van Bethlehem overstijgen pijn en hoop grenzen en barrières in de roep om hulp aan de Maagd, zich geliefd en begrepen voelend door die vrouw die de pijn van de bevalling heeft ervaren, de angst om haar zoon te zien vermoord worden door de soldaten van Herodes, de vermoeidheid en moeilijkheden van de lange vlucht om, slechts enkele weken na de geboorte, dat kind te redden – wiens bestaan in haar eigen ogen een mysterie was van de kracht van God. In het land van de Bijbel, waar elke steen een teken is van goddelijke aanwezigheid, hebben christenen in de Melkgrot de traditie van het vereren van Rachel nieuw leven ingeblazen. Het graf van de geliefde vrouw van de aartsvader Jacob – die stierf tijdens de bevalling van haar tweede zoon, Benjamin – ligt op slechts enkele kilometers afstand. Het is een even heilige als omstreden plaats. Vanwege het conflict is de toegang sinds de jaren tachtig uitsluitend voorbehouden aan joden, en veel joodse vrouwen die geen kinderen kunnen krijgen gaan nog steeds naar Rachel om te bidden, die door de evangelist Matteüs wordt aangehaald als een profetie van het leed van moeders vanwege de moord op de onschuldigen.

In de Melkgrot triomfeert het leven. Om dit te zien moet je naar de kamers rechts van de ingang van het heiligdom gaan die worden bewaakt door franciscaner monniken. Een hele kamer is gewijd aan votiefoffers voor ontvangen genade. Er zijn meer dan 2000 gezichten van kinderen die onder de bescherming van de Maagd van de Melk zijn geboren en in alle uithoeken van de wereld wonen. Wit poeder uit de grot wordt in kleine zakjes uitgedeeld aan moeders in moeilijkheden, als uitnodiging tot gebed. Generaties vrouwen hebben zakdoeken of babykleertjes tegen de rotswanden van de grot gewreven. Dankzij de restauratie door de Custodie van het Heilig Land, die in 2006 werd voltooid, is het kleine heiligdom nu uitnodigender en intiemer. Om bezoekers te helpen zich niet zozeer of niet alleen op devotie te concentreren maar op gebed – dat als enige vrede in het hart brengt – leidt een ondergrondse gang vanaf de achterkant van de grot naar een andere kapel, gewijd aan de eeuwige aanbidding van het Heilig Sacrament, waar bezoekers rustig kunnen verblijven in de aanwezigheid van de Heer.

* Journalist, correspondent for il Medioriente di TV2000