De belofte van een goed leven bloeide op in Ávila, de geboorteplaats van de heilige Teresa, mystica en de eerste vrouwelijke kerklerares, waar van 5 tot 8 maart meer dan tweehonderd jongeren van Communione e Liberazione uit heel Europa – van Malta tot Scandinavië – bijeenkwamen, anderhalf jaar na de eerste bijeenkomst. Het schilderij van Domenico di Bartolo over de zorg voor de zieken in Santa Maria alla Scala in Siena was het beeld dat werd gekozen om het thema van de bijeenkomst te illustreren: “Ik leef niet meer, maar Christus leeft in mij!” (uit de Brief aan de Galaten). De afgebeelde oblaat lijkt op Jezus in de bijbelse episode van de voetwassing, maar hij is een leek die voor een zieke zorgt. Hij vertegenwoordigt het “mysterie van de Kerk”, legde don Paolo Prosperi uit, daarbij verwijzend naar de laatste catechese van paus Leo over Lumen Gentium, die “schoonheid die als enige zelfs plaatsen kan binnendringen die ontoegankelijk lijken”.

Ettore Pezzuto, hoofd van de Internationale Commissie van CL, vatte in zijn inleidende opmerkingen op donderdag de reflectie samen die in 2024 was begonnen. Het thema was de verbinding tussen het ‘ik’ en het ‘wij’, de relatie tussen vrijheid en verbondenheid, onderzocht in de context van werk en leven als roeping – concepten waarvan de dominante cultuur ons wil doen geloven dat ze onverenigbaar zijn in naam van extreem individualisme.

De bijdragen tijdens de drie bijeenkomsten gedurende vier dagen illustreerden situaties en omstandigheden in het leven, van relaties met collega’s tot fundamentele keuzes in het dagelijkse gezinsleven: hoe beslis je waar je wilt wonen en je kinderen wilt opvoeden? Waar besteed je je vrije tijd aan? Hoeveel tijd besteed je aan de beweging, de parochie en de missionaire ijver om Christus aan de wereld te verkondigen? Hoe kan men voorkomen dat men bezwijkt voor de prestatiegerichte cultuur die de werkplek domineert? Dit zijn vragen die “niet alleen kunnen worden aangepakt”, benadrukte Pezzuto op de eerste avond, omdat “oordelen geen eenzame daad is; het komt voort uit geleefde gemeenschap”, in “een stabiele plek waar men de emotionele energie kan putten die nodig is om de uitdagingen van het leven het hoofd te bieden”.



Naast don Paolo leidde Francesco Cassese, bij iedereen bekend als Camu, de bijeenkomsten. Geconfronteerd met deze vragen is de eerste stap om er “zonder angst” voor te gaan staan en “de realiteit onder ogen te zien”. Want, zo merkte hij op, “wat brengt het geloof met zich mee in het licht van deze uitdagingen? De mogelijkheid om elke nood met een positieve blik tegemoet te treden.” Het is de “omkering van de methode” waar don Giussani over spreekt in Aan de oorsprong van de christelijke claim: niet langer de menselijke poging om een antwoord te bedenken maar de ontmoeting met een aanwezige werkelijkheid die het dagelijks leven verlicht. Zelfs in een samenleving die de afwezigheid van banden als een waarde theoretiseert – een “door angst gekwelde samenleving”, zoals al vaak is herhaald – waar we vaak “geen adem kunnen halen”.

Dit was het geval voor een jonge vrouw die sprak over anorexia en hoe ze ooit vrijheid probeerde te ervaren als ‘onafhankelijkheid’ – een illusoire aanspraak op autonomie – tot het punt waarop ze dit somatiseerde: ‘Ik wilde dat mijn lichaam een manier was om aan anderen te bewijzen dat ik zonder hen kon leven, vrij van hun oordeel.’ Deze ervaring, zei don Paolo in zijn samenvatting, is het “meest ontroerende getuigenis dat de afgelopen dagen onder ons naar voren is gekomen”. Tijdens de zondagse mis, terwijl hij commentaar gaf op het evangelie van de verloren zoon, liet hij de twee verhalen in elkaar overlopen “als in een filmische overgang”: “We worden geconfronteerd met twee levens die, dromend van absolute onafhankelijkheid, pas ‘terugkeren naar zichzelf’ wanneer ze beseffen dat ze op eigen kracht niet verder kunnen.” En juist deze herontdekking van hun werkelijke behoefte legt de basis voor een gebeurtenis die alle verwachtingen overtreft: de ontmoeting met de vader voor de verloren zoon, die hij herontdekt wanneer hij naar huis terugkeert; en voor deze jonge vrouw, de ontmoeting met haar moeder in het ziekenhuis tijdens een dramatische ziekenhuisopname, en vervolgens de ontmoeting met de vrienden van de beweging die haar uitnodigden voor een etentje: “Ik ging erheen omdat ik me geliefd voelde.” “Alleen dit gevoel van verbondenheid is in staat vrede te brengen,” voegde don Paolo toe, “de menselijkheid van Christus wordt echte vertrouwdheid – de Incarnatie – door een menselijke omhelzing.”

Dit is het radicale alternatief voor een leven als wezen: de revolutie van Christus, waarbij de ander niet langer een vreemde is. Het is zich overgeven aan de genade van een beslissende ontmoeting, aan echte vertrouwdheid

Deze omarming van gemeenschap is geen schuilplaats maar een plek waar we door Christus worden opgenomen, geënt in Zijn lichaam dat de Kerk is, om de diepe en onverbrekelijke band tussen het ‘ik’ en het ‘wij’, tussen vrijheid en verbondenheid, te versterken. Voor Ana, uit Spanje, kreeg de behoefte aan gemeenschap in het licht van de dagelijkse uitdagingen, het verlangen naar een vriendschap die haar zou ondersteunen, vorm in de kleine Fraterniteitsgroep: “Ik had een beeld in gedachten – mijn vrienden van de CLU – maar in plaats daarvan zag ik dat deze mogelijkheid werkelijkheid werd met anderen.” Dus koos ze ervoor om hen voor haar de protagonisten te maken in dit kostbare instrument op de weg naar heiligheid. Voor Fabio, een Milanees die in München woont en zich realiseerde dat “ik het niet alleen kan”, hielp zijn vrouw hem door hem mee te nemen naar de School van de Gemeenschap, en daarvoor blijft hij haar dankbaar. Voor Angelica daarentegen, een architecte in Nederland die haar thuis en familie verliet om “het op eigen kracht te redden”, is de vraag nu of ze – nu ze worstelt met de teleurstelling van een carrièrekeuze die niet aan haar verwachtingen voldeed – het voorstel van don Paolo moet aanvaarden, om “de hand uit te strekken naar deze plek waar het mysterie van de Vader aanwezig is”, dat ze in sommige gezichten binnen de levendige gemeenschap in Nederland heeft opgevangen.

“Dit is het radicale alternatief voor ‘een leven als wezen’,” voegde don Paolo toe in zijn samenvatting: zich overgeven aan de genade van een beslissende ontmoeting. Het is de “revolutie van Christus waardoor de ander niet langer een vreemdeling is”, een onverdiende “nabijheid”, weliswaar gemarkeerd met onze menselijke tekortkomingen maar toch een effectief teken van dat lichaam dat de Kerk is. En het kan “zelfbewustzijn” worden, benadrukte hij, “echte vertrouwdheid”.

Zo was het voor de heilige Teresa van Ávila in het mysterie van de transverberatie, de wond van de liefde die haar ziel aan Jezus verbond. En haar woorden weerklonken vele malen gedurende de dagen in het lied op muziek gezet door Rafa Andreo, Vuestra, een mijlpaal in het bewustzijn van CL: “Ik ben van U omdat U mij geschapen hebt, ik ben van U omdat U mij verlost hebt, ik ben van U omdat U op mij gewacht hebt.”