Dit jaar is Mexico een van de drie gastlanden van het WK, samen met de Verenigde Staten en Canada. Daardoor bruist Mexico-Stad van de activiteit; er zijn talrijke bouwprojecten gaande in een poging om de stad op haar best aan de wereld te presenteren. In advertenties voor elk product is een voetbal, een shirt, een speler of een ander voetbalgerelateerd element te zien. Alles draait om de voorpret van het meest bekeken sportevenement ter wereld, dat om de vier jaar plaatsvindt.

Vanuit sportief oogpunt is het Mexicaanse voetbal bezig zich te herstellen van een crisis die al enkele jaren duurt – sinds het gouden tijdperk van het land ten einde leek te zijn gekomen. Gedurende ongeveer 25 jaar (van 1993 tot 2018) handhaafde Mexico een hoog competitieniveau, speelde het een leidende rol op het WK, bereikte het consequent de achtste finales en versloeg het topteams zoals onder andere Frankrijk, Duitsland en Kroatië. In deze periode won het ook twee WK’s voor spelers onder de 17 jaar en een Olympische gouden medaille. Vandaag de dag bevindt het team zich volgens velen niet meer op zijn hoogtepunt en zijn de voorspellingen over de toekomstige prestaties onzeker.

Aan de andere kant organiseert Mexico het WK te midden van een dramatische sociale en politieke crisis, die wellicht ongekend is in de geschiedenis van het land. Een regering die in alle sectoren prioriteit geeft aan staatscontrole zorgt voor voortdurende wrijving met het maatschappelijk middenveld; georganiseerde misdaad en geweld blijven de meest urgente maatschappelijke uitdagingen van het land; en gebeurtenissen die instabiliteit en spanning aanwakkeren – zoals de arrestatie op 22 februari van Nemesio Oseguera Cervantes, bekend als ‘El Mencho’ – hebben geleid tot een van de gewelddadigste dagen in de geschiedenis van het land. Diverse perspectieven weerspiegelen diepe wonden in de samenleving.

Daarnaast heeft de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum ervoor gekozen de openingswedstrijd (Mexico versloeg Zuid-Afrika met 2-1) niet bij te wonen. Dit wordt door velen geïnterpreteerd als een teken van onverschilligheid en een gebrek aan waardering voor de positieve impact die dit grote sportevenement op de Mexicanen zou kunnen hebben.



Hoe moeten we, gezien de stand van zaken, dan het WK benaderen? In onze vrijheid, en zoals altijd bij alles, bepalen we zelf ons standpunt: ofwel negeren we wat er gebeurt – dat wil zeggen, we kijken de andere kant op en beweren dat alles verkeerd is; en in plaats van te applaudisseren joelen we; in plaats van op te bouwen klagen we, op basis van onze vooroordelen. Ofwel stellen we ons vol verwachting open voor wat er gaat gebeuren, laten we ons verrassen en hopen we op iets goeds.

We moeten erkennen dat de ervaringen van de WK’s die in 1970 en 1986 in Mexico werden gehouden – toen de situaties zowel op als buiten het veld vergelijkbaar waren – prachtige momenten in ons hart en in ons collectieve geheugen hebben gegrift. Het is waar dat we het podium niet hebben gehaald, maar iedereen die van voetbal en ons land houdt, koestert een onuitwisbare herinnering die deel uitmaakt van ons leven: de herinnering aan iets moois dat is gebeurd en waarvoor we altijd dankbaar zullen blijven.

Realistisch gezien zal ons nationale elftal geen wereldkampioen worden, noch zal de sociaal-politieke situatie van het land een radicale verandering ondergaan. Het feit dat het WK hier in Mexico wordt gespeeld zou echter voor opwinding moeten zorgen. Sommigen zeggen dat Mexico de halve finale zal halen… en dromen kost niets! Een goede prestatie zou de jongere generatie in onze professionele competitie zeker een impuls kunnen geven.

Ofwel negeren we gewoon wat er gebeurt, kijken we de andere kant op, joelen we en klampen we ons vast aan onze vooroordelen; ofwel stellen we ons vol verwachting open voor wat er gaat gebeuren, laten we ons verrassen en hopen we op iets goeds

En voor degenen onder ons die blijven werken, onze kinderen opvoeden en de uitdagingen van het leven het hoofd bieden, kan ons perspectief ook veranderen als we dit evenement zien als iets dat de geest verheft, ons dichter bij anderen brengt en ons in staat stelt om mensen uit de hele wereld te verwelkomen – een evenement dat zelfs een kans kan blijken te zijn om bruggen van dialoog en gemeenschap te bouwen die helpen onze sociale omstandigheden te verbeteren. Wat op het spel staat, is hoop.

Het mooiste aan Mexico zijn de mensen. Dankzij de vele zegeningen die we hebben ontvangen, en voor zover we onze identiteit ten volle omarmen, kunnen we met de wereld delen wat ons is geschonken. Tijdens zijn vierde apostolisch bezoek in 1999 beschreef paus Johannes Paulus II ons als een volk dat gezegend is door God en door de geschiedenis, met zeven zegeningen die nog steeds in het geheugen gegrift staan van degenen onder ons die van Mexico houden en de hoop niet verliezen. Hij zegende ons vanwege onze menselijkheid en ons geloof; vanwege onze trouw en onze liefde voor de Kerk; vanwege onze inheemse volkeren; vanwege onze inspanningen om verdeeldheid zaaiende conflicten door middel van dialoog uit te bannen; vanwege de afwezigheid van emigranten; vanwege ons streven naar godsdienstvrijheid; en vanwege de Kerk van vandaag, die al vijf eeuwen lang aanwezig is en het Goede Nieuws van Jezus Christus verkondigt.

Paus Franciscus zei tien jaar geleden tegen ons: „Denk aan de hoge normen die Mexico kan bereiken wanneer het leert bij zichzelf te horen in plaats van bij anderen; om geen genoegen te nemen met minder dan wat er van een Mexicaanse manier van leven in de wereld wordt verwacht.”

Mexicanen zijn gezegend met een unieke identiteit die aantrekkelijk is in de ogen van de wereld. Deze identiteit is geworteld in de geloofsgeschiedenis van het Mexicaanse volk.

Waarom zouden we dit evenement dan niet ten volle beleven? Waarom zouden we niet hopen dat voetbal – dat „het belangrijkste van de minst belangrijke dingen“ is (Arrigo Sacchi) – een bron van vreugde en hoop kan zijn?

Ik hoop dat het WK ons de kans biedt om ons bewust te worden van wie we zijn, om ons te herinneren welke grote hoogten we kunnen bereiken als we leren onszelf te zijn. Of, zoals paus Franciscus ons tien jaar geleden tijdens zijn apostolische reis zei: „om ons te herinneren aan de hoge normen die Mexico kan bereiken wanneer het leert bij zichzelf te horen in plaats van bij anderen; om te helpen bij het vinden van gezamenlijke en duurzame oplossingen voor zijn tegenslagen; om de hele natie te motiveren zich niet tevreden te stellen met minder dan wat er van een Mexicaanse manier van leven in de wereld wordt verwacht” (Paus Franciscus, Ontmoeting met de bisschoppen van Mexico, Mexico-Stad, 13 februari 2016).

De Mexicaanse manier van leven in de wereld! Wat een prachtige uitdrukking! Het betekent zoveel! Hup Mexico!

Maximino Pineda is civiel ingenieur in Mexico-Stad, voetbalfan en oprichter van het Bruno Gelati Cultureel Centrum