De vuurtoren op Texel (©Pixabay/fabianjiskoot)

Texel: de plek waar de vraag weer mogelijk wordt

Het belangrijkste was niet wat we deden maar het feit dat men in ons allemaal die onmiskenbare glans in de ogen kon zien – een teken dat het hart opnieuw tot leven was gewekt. En uit die blik rees, bijna onvermijdelijk, opnieuw een vraag op: ‘Wie bent U?'

Er zijn momenten waarop je beseft dat er iets is gebeurd, niet vanwege wat je zelf hebt gedaan, maar vanwege wat je – bijna onverwacht – op de gezichten van anderen hebt zien verschijnen. Dit is wat velen van ons hebben meegenomen van afgelopen weekend op het prachtige eiland Texel, waar een kleine groep middelbare scholieren van de beweging Comunione e Liberazione (CL) en volwassenen, 19 in totaal, een paar dagen samen hebben doorgebracht in een setting zoals bij CL gebruikelijk is.

De dagen waren eenvoudig maar intens: ochtendgebed, spelletjes op het strand, een boottocht op de tweede dag, een lange fietstocht op de derde dag naar de iconische rode vuurtoren (en terug naar het hostel met volle tegenwind). En toch drong zich temidden van deze gewone dingen iets op: een vraag over het leven die ons geen rust gunt.

Het uitgangspunt voor het weekend was de tekst van Julián Carrón The One Voice of the Ideal. Al op de eerste avond, toen de vraag naar de zin van het leven en onze taak in de wereld ter sprake kwam, werd duidelijk dat dit geen verre of abstracte kwesties waren. "Meestal schuiven we ze liever opzij om door te kunnen gaan met onze dagelijkse bezigheden", getuigde een jong meisje tijdens de laatste bijeenkomst, "maar hier konden we er opnieuw naar kijken".

In deze context kreeg het getuigenis van Hans van Mourik Broekman een bijzondere lading. Hij sprak over zijn tienerjaren, die gekenmerkt werden door een sterk verlangen om het leven als een avontuur te beleven, door de drang om alles te intensiveren, om ‘meer’ te zoeken, zelfs via extreme ervaringen, en om uit te blinken in wat hij deed. Maar deze drang gaf hem geen voldoening, maar hield hem juist in voortdurende onrust. Het keerpunt kwam door een ontmoeting – met mensen, en zelfs met een katholieke leraar op school – die hem een andere hypothese lieten zien: dat de intensiteit die hij zocht niet ergens anders lag, niet in uitzonderlijke omstandigheden, maar in alles beleefd kon worden. Een aan de heilige Augustinus toegeschreven citaat – "geluk is in staat zijn te blijven verlangen naar wat al van jou is" – resoneert tot op de dag van vandaag als een hypothese in hem.

Wat hij over zijn leven vertelde, maakte velen van ons nieuwsgierig en we voerden de afgelopen twee dagen een voortdurend gesprek met hem. De plek waar deze ontdekking voor hem het duidelijkst naar voren komt, is de relatie met zijn vrouw en kinderen. Daar, zo zei hij, staat iets onherleidbaars op het spel, een mysterie dat niet bezit kan worden of uitgelegd kan worden. En juist daarom roept het hem voortdurend op om dieper te kijken, niet bij de oppervlakte te blijven, en het verlangen dat in hem leeft serieus te nemen. Het was alsof zijn verhaal gestalte gaf aan wat we aan het lezen waren: dat het ideaal geen abstract punt voor ons is, maar iets dat ons opeist in de werkelijkheid waarin we al leven.

De dagen verliepen met een verrassende eenheid tussen wat we deden en wat er in ons gebeurde. De lange fietstocht in de wind, de vermoeidheid, het op elkaar wachten, het gelach tijdens de spelletjes op het strand terwijl de zon onderging – niets van dit alles bleef louter ‘activiteit’. Het leek allemaal samen te komen in diezelfde vraag: is het mogelijk om alles te beleven met een intensiteit die niet vervaagt, die niet afhankelijk is van omstandigheden?

De video van Marco Gallo en vooral de afsluitende bijeenkomst gaven woorden aan wat we hadden beleefd. Een leerling zei: ‘Hoe is het mogelijk om intens te leven? Dit is de plek waar ik naar terug wil keren, want hier is er een manier om naar dingen en naar mezelf te kijken die ik in mijn dagelijks leven mis.’ Een ander sprak over een verlangen dat in hem was ontwaakt: het verlangen naar een vriendschap met iemand die ouder is dan hij, iemand met wie hij vragen en het leven kan delen, vooral op een moment dat hij op het punt staat een nieuw hoofdstuk te beginnen.


(Voor Engelse ondertiteling ga naar YouTube rechtsonder Instellingen en kies bij Ondertiteling 'Engels' of Automatisch vertalen - 'Nederlands', (kwalitatief minder))

Er was ook de eenvoudige erkenning van iemand die het hele jaar afwezig was geweest: dat in deze dagen duidelijk werd wat hij had gemist – een plek waar de heimwee naar iets groots en het verlangen om intens te leven weer konden ontwaken. Ook de volwassenen stonden hier niet buiten. Een ander gaf toe dat hij als volwassene opnieuw ontdekte dat hij de jongeren nodig heeft – hun vragen, hun verlangen om ten volle te leven – om zijn eigen menselijkheid weer tot leven te wekken. Hans vertelde ook dat hij, toen hij naar deze studenten keek, wenste dat zijn eigen kinderen hadden kunnen meemaken wat hij daar zag gebeuren.

Wat er na zulke dagen overblijft is moeilijk in een conclusie samen te vatten. Misschien kan er een hint worden gegeven door de woorden uit Aan de oorsprong van de christelijke claim: "Het grootste wonder dat de leerlingen dag na dag trof, was niet de genezing van de lamme of de blinde noch de reiniging van de melaatse. Het grootste wonder was zijn blik die het menszijn onthulde en waaraan je je niet kon onttrekken"".

Zoiets gebeurde op Texel. Het belangrijkste was niet wat we deden, maar het feit dat men in ons allemaal die onmiskenbare glans in de ogen kon zien – een teken dat het hart opnieuw tot leven was gewekt. En uit die blik rees, bijna onvermijdelijk, opnieuw een vraag op: ‘Wie bent U?’