Ik heb Marco maar één keer gezien. Ik moet zes of zeven jaar oud zijn geweest. Hij was bevriend met mijn broers en neven, en op een avond, toen hij bij ons thuis was, liet hij me zijn motorfiets zien en mocht ik de motor laten draaien. Ik kan me de opwinding van dat moment nog steeds herinneren. Ik had nooit kunnen vermoeden dat hij een vriend van me zou worden.

Op een zaterdag kwamen mijn broers eerder dan gewoonlijk thuis van school. Ze huilden. „Marco heeft een ongeluk gehad.“ Ik begreep niet helemaal wat dat betekende. Paradoxaal genoeg was het vanaf die dag dat ook ik de kans kreeg om hem te leren kennen. Het eerste wat ik me herinner is een stukje papier dat in de slaapkamer van mijn zus hing: de tekst van het liedje Il viaggio [De reis] van Claudio Chieffo en, ernaast, een foto van Marco. Ik kon toen al goed lezen en mijn fantasie sloeg op hol – nog meer dan nu – dus die woorden en dat gezicht werden één en hetzelfde. Zelfs vandaag de dag, telkens als ik dat lied zing, denk ik aan hem. En ik glimlach, omdat ik weet dat hij dicht bij ons is op een manier die anders is dan voorheen, maar oneindig veel dichterbij dan ooit.

Marco’s verhaal wordt verteld in een (Italiaans) boek en door talloze mensen, en sinds dit jaar ook door de Kerk: op 7 maart heeft mgr. Mario Delpini, aartsbisschop van Milaan, de procedure voor zijn zalig- en heiligverklaring geopend. De jongeman die me ooit de motor van zijn motorfiets liet laten draaien is nu, in de ogen van de Kerk, een Dienaar van God. Sinds het jaar na zijn overlijden organiseert zijn familie elk jaar op 1 november een bedevaart naar het heiligdom van Onze-Lieve-Vrouw van Montallegro, boven Rapallo (Genua). In het begin ging ik mee met mijn ouders en broers en zussen, en wist ik nog maar heel weinig over Marco. Toch ging ik nooit met tegenzin, ook al ben ik iemand die overal over klaagt.

De bedevaart van dit jaar, die plaatsvond op zondag 1 november, was de vijftiende en de eerste sinds de opening van het zaligverklaringsproces. Het was anders. De opkomst was enorm; er zouden meer dan drieduizend mensen zijn geweest. We waren met zo velen dat de route moest worden aangepast en verlengd zodat iedereen de hele weg naar boven kon afleggen. Toen we bij de zee vertrokken keek ik om en kon ik niet zien waar de menigte ophield. Ik hielp mee met de kleine radio’s waarmee iedereen onderweg de gebeden en lezingen kon horen. Ik klom met mijn arm omhoog, de antenne naar de hemel gericht op zoek naar een signaal, en draaide me voortdurend om om er zeker van te zijn dat de stem de mensen om me heen bereikte.



Het heiligdom is oogverblindend wit en als de zon schijnt baadt het altijd in het licht ervan. Tijdens het laatste stuk te voet waren mijn ogen, gewend aan de gevlekte schaduw van de bomen die bijna de hele klim bedekten, even verblind. De laatste paar stappen, en dan het voorportaal van de kerk. Rechts, achter de hellingen van de Ligurische bergen, ligt de zee. Ik kom uit Brianza, waar elk wateroppervlak een andere oever had. Hier niet. Je blik verdwaalt terwijl je probeert je te beschermen tegen het zonlicht dat weerkaatst op het water. Elke keer sta ik daar betoverd, of het nu regent of de zon schijnt. Dit jaar scheen de zon, ook al was het ijskoud in de schaduw. De trappen en het kerkportaal stonden vol: middelbare scholieren met hun leraren, studenten en Gallo’s vrienden, die er nog steeds zijn, trouw aan wat Marco heeft getuigd.

Elk jaar, tegen het einde van oktober, zit ik al tot over mijn oren in de verplichtingen, met examens in het vooruitzicht en de tijd die dringt. De bedevaart valt altijd precies op dat moment, alsof iemand die er met opzet heeft geplaatst. Het is de dag waarop je moet kiezen waar je naar kijkt: om problemen in perspectief te plaatsen en je innerlijke rust te herontdekken.

„Hoe kan ik ophouden een steentje te zijn dat door de stroming wordt meegesleurd, dat gaat waar het ook maar heen wordt gevoerd, en in plaats daarvan iets worden dat op eigen kracht standhoudt? Door de werkelijkheid intens te beleven. Niet door verwoed van alles te doen, maar door duidelijk te zijn over wat we verlangen. Wat verlang ik werkelijk? Waar heb ik dit buitengewone inzicht vandaan? Aan wat of aan wie schenk ik dan mijn dag?”

In Marco’s geschriften lees ik het beeld van het kiezelsteentje dat standvastig blijft als een belofte. Zelfs een steen begint te stuiteren als hij iets tegenkomt dat hem echt raakt. Niet omdat de stroming hem meesleurt maar uit vreugde. Als mijn dagen te vol raken is het voor mij gemakkelijk om weg te lopen. Ik ontken de worsteling, ga terug naar huis en houd mezelf voor dat ik morgen opnieuw zal beginnen. Maar de volgende dag begin ik helemaal niet opnieuw. Vóór de pelgrimstocht gebeurde dit mij, als een klokwerk, meer dan eens.

In een van zijn geschriften zegt Marco: „De mensen die op je pad zijn geplaatst zijn daar met een reden, want juist door hen ben je voorbestemd om meer te leren over het Mysterie van Jezus.“ Ik sluit mensen buiten wanneer ze zich niet gedragen zoals ik verwacht, wanneer ze me pijn doen. Elke keer als ik die zin herlees, voelt het als een klap in mijn gezicht. Marco herinnert me eraan om vast te houden aan die sprankjes licht, aan die glimpen van goedheid die ik soms waarneem. “Elke dag kies je waar je naar kijkt,” schreef Marco. Op elk moment kies ik of ik in een leugen leef of in de waarheid. Misschien realiseer ik het me niet meteen maar er is altijd wel iets dat me erop wijst, vooral als ik een fout maak. De enige manier om opnieuw te beginnen, zoals Marco altijd zei, is door naar de persoon voor me te kijken en mezelf af te vragen waarom hij of zij daar is geplaatst. Waarom maak je me boos? Waarom zeg je geen hallo? Waarom glimlach je naar me? Waarom? Er is een reden.