
Argentinië. „De paus en een grotere gemeenschap”
Sergio, onmogelijk om onverschillig te blijven; Silvana, eucharistie-assistente midden in de menigte; Oscars contemplatieve stilte; de stemmen van Joaquín en Teresa tijdens de jongerenbijeenkomst. Verwachtingen, indrukken van leden van de CL-gemeenschapWe beleven dagen vol genade en grote ontroering. Toen de klokken luidden om aan te kondigen dat paus Leo XIV voet op Argentijnse bodem had gezet haalde ik samen met enkele van de allereerste vrienden van de Beweging herinneringen op aan de reis die Johannes Paulus II zevenendertig jaar geleden maakte. In die tijd begon het zaad van het charisma van Communione e Liberazione net wortel te schieten in deze streken. Maar op de middag van zondag 9 november richtte onze aandacht zich instinctief op de nieuwe generaties jongeren en gezinnen die vanuit verschillende gemeenschappen in heel Argentinië waren begonnen toe te stromen: Chaco, Santa Fe, Bahía Blanca, Mar del Plata en andere steden.
Opnieuw verwelkomde de eeuwenoude binnenplaats van het Nuestra Señora de Luján College ons, zoals dat al zo vaak is gebeurd tijdens onze reis. Plotseling liet Marisa op haar telefoon de eerste beelden zien van de paus en zijn vliegtuig dat net was geland. Een oprechte vreugde vulde die muren. Leo XIV, de opvolger van onze paus Franciscus, was al in de stad en wilde ons begroeten met dezelfde woorden die zijn voorganger tot ons had gesproken: „Moge de Heer jullie helpen groeien als volk.“ In de schemering woonden we de mis bij in de kapel en moesten daarna vroeg naar bed.
In de vroege ochtenduren verzamelden we ons bij het metrostation om de eerste mis van de Heilige Vader in Argentinië bij te wonen. Onze liederen klonken door de stilte van de nacht en tussen de wolkenkrabbers van de stad. Toen we het park in de wijk Palermo naderden, met op de achtergrond het altaar geïnspireerd door de wolken van het hemelse firmament, bedachten de studenten een refrein: „Wat een zonnige ochtend, / die mag je niet missen, / vandaag komt paus Leo / ons bezoeken!“ We zongen allemaal mee, terwijl een ware mensenstroom zich door de straten naar het Monument voor de Spanjaarden bewoog.
„We beleefden het bezoek van de paus als een ervaring van gemeenschap binnen een grotere gemeenschap“
„De komst van de paus verandert ieders leven“, vertelde Sergio, uit de stad Campana, me. „Het is alsof mensen gewoonweg niet onverschillig kunnen blijven tegenover zo’n overweldigende aanwezigheid – zelfs degenen die een beetje sceptisch zijn“, voegde hij eraan toe. Ik was het met hem eens dat, ondanks de urenlange wachttijd, de uitputting of het feit dat je door een opening in de menigte of naar een scherm moest turen, „niemand onverschillig kon blijven of zich niet geroepen kon voelen door deze gebeurtenis“.
Er waren ook veel vrijwilligers onder ons. Silvana, die al jaren CL vertegenwoordigt in het coördinerend orgaan voor kerkelijke bewegingen, verenigingen en nieuwe gemeenschappen, had de leiding over een van de zeventig eucharistische tenten die langs de Avenida Libertador waren opgezet, zodat duizenden mensen de communie konden ontvangen. Verschillende andere vrienden hielpen haar als eucharistische assistenten. Zelf vertelde ze over haar ervaring: de ontmoetingen, de gesprekken en de gedeelde emoties waren een duidelijk teken van Zijn aanwezigheid. Eén vrijwilliger kwam zelfs naar haar toe om te bekennen dat hij zich had aangemeld om te helpen „omdat hij zich met de Kerk wilde verzoenen“.
Ook veel universiteitsstudenten uit de Beweging gaven gehoor aan de oproep voor vrijwilligers van de Argentijnse Bisschoppenconferentie. Anderen, zoals Joaquín en Teresa, namen deel aan het grote koor dat voor de Dag van de Jeugd was samengesteld. Caro, haar moeder, werkte eveneens als vrijwilliger mee in Luján.
Sergio wees mij erop dat we door deze deelname „het bezoek van de paus beleefden als een ervaring van gemeenschap binnen een grotere gemeenschap“. Hij legde uit hoe de vele voorbereidingen hem op een positieve manier stimuleerden om oog te hebben voor de details van het evenement: de data, tijden en logistiek. Velen van ons gingen inzien hoe prachtig het was om het bezoek van paus Leo aan Argentinië niet alleen vanuit ons eigen charisma te beleven, maar ook door aandacht te schenken aan de manier waarop de Beweging deze ervaring begeleidde binnen de gemeenschap van de Kerk. Ondertussen zwaaiden de jongere leden in de wijk Palermo met vlaggen waarop de naam van de Beweging stond.
“Ik voelde me geliefd en omarmd door de eucharistie, de paus, mijn vrienden en de hele gemeenschap. Vandaag heeft Jezus Christus Zijn barmhartigheid over ons uitgestort.”
Aan het einde van deze mis nam Oscar aandachtig de sfeer van diepe bezinning in zich op. Later vertrouwde hij mij toe dat hij, temidden van de enorme menigte, “de Aanwezigheid die ons samenbracht” herkende. Hij voegde eraan toe: “Ik kon mijn tranen niet bedwingen totdat een vriend mijn schouder aanraakte. Op dat moment voelde ik me geliefd en omarmd door de eucharistie, de paus, mijn vrienden en de hele gemeenschap. Vandaag heeft Jezus Christus Zijn barmhartigheid over ons uitgestort.”
Dit was nog maar het begin van dagen vol grote vreugde. Er werd reikhalzend uitgekeken naar de Jeugdwake, en Amparo, een jonge werkende vrouw uit de Beweging die aan deze grote viering meewerkte door mensen met een beperking te helpen bij de toegang tot het evenement, vertelde hoe deze bijeenkomst „haar hart weer tot leven bracht”. Toen de paus zijn toespraak afsloot met de uitnodiging „Ga en verkondig!”, zei ze: „Ik dacht heel erg aan mijn collega’s en de plekken waar ik mijn dagen doorbreng. Ik verlangde ernaar om terug te keren, niet omdat ik de paus niet langer wilde zien – integendeel, ik zei tegen mijn moeder dat ik eigenlijk niet wilde dat hij zou vertrekken – maar omdat ik een roeping voelde om gemeenschap, familie en mijn omgeving te beleven, en om missionarissen te zijn, niet uit activisme, maar omdat wat wij hebben ervaren bestemd is voor de wereld. Moge dit alles niet alleen in woorden tot uitdrukking komen, maar ook in mijn persoonlijke weg van bekering.”
Het historische bezoek van paus Leo XIV laat een onuitwisbare indruk achter op het leven van ieder mens en op de hele Kerk in Argentinië. Onder onze vrienden zien we dat deze gebeurtenis niets minder doet dan datgene weer tot leven wekken wat het meest waar is in onze geschiedenis en wat ons hart werkelijk verlangt. Zoals Mónica opmerkte houdt de paus, met die eenvoud en diepgang die hem kenmerken, nooit op met het aanwakkeren van „iets dat in je resoneert“. Vandaag moeten we dieper nadenken over elk van zijn boodschappen, om niet alles te reduceren tot onze eigen persoonlijke categorieën. „We moeten serieus zijn en ons identificeren met zijn woorden“, zei ze.
Franciscus heeft een weg gebaand, en Leo was gekomen om die tot leven te brengen en ons als volk te omarmen. Elk van zijn toespraken over het gezin, over werk, en over de onzichtbaren en de uitgestotenen van deze wereld getuigde van een opvallende eenvoud die ons dwong stil te staan en na te denken over de periferieën. Hij toonde ons dit met zijn bezoek aan het Don Orione Cottolengo-centrum en de Devoto-gevangenis. De boodschap van paus Leo leidt ons rechtstreeks terug naar het Evangelie, naar de wortel waardoor we naar onszelf kunnen kijken en aandacht kunnen schenken aan de werkelijkheid.
De laatste uren van de paus in Argentinië stonden in het teken van een diepe dankbaarheid. Toen hij aan boord ging van het vliegtuig dat hem naar Peru zou brengen, vertrouwde Leo XIV zich toe aan Onze-Lieve-Vrouw van Luján en nam hij afscheid van ons met onvergetelijke woorden: „Ik voelde me hier helemaal thuis.”