
De Meeting en de pausen: van Johannes Paulus II tot Leo XIV
De eerste paus die de Meeting bezocht, de bijzondere band met kardinaal Ratzinger (later Benedictus XVI) en de vrienden van Franciscus. Emilia Guarnieri, jarenlang voorzitter van de Rimini Meeting, over de verwachtingen rond het tweede bezoek van een pausVanaf het allereerste begin is de geschiedenis van de Meeting verweven met die van de pausen. De eerste editie van de Meeting vond plaats in 1980, maar het idee begon vorm te krijgen in de nazomer van 1979, toen Johannes Paulus II – gekozen op 16 oktober 1978 – paus was. Wij waren een groep vrienden uit Rimini, „gepassioneerd door het leven“, zoals don Giussani het uitdrukte, gedreven door het verlangen om de christelijke ervaring die we hadden ontdekt tot een levende werkelijkheid te maken. Die jaren stonden voor ons in het teken van de aanwezigheid van die paus die ‘van ver was gekomen’, maar toch zo dichtbij was. We volgden de groeiende band tussen hem en don Giussani. En we waren erdoor gefascineerd.
Al bij de eerste twee edities begon de Meeting bekendheid te verwerven. En de band groeide. Maar we zouden er nooit aan hebben gedacht om de paus uit te nodigen voor de Meeting. Hij nam het initiatief. Het was de zomer van 1982. Johannes Paulus II zou naar Polen reizen, maar politieke omstandigheden verhinderden dat. Daarom besloot hij naar de Meeting te komen. Het nieuws kwam half juni, via een telefoontje vanuit het Vaticaan aan de bisschop van Rimini. En op 29 augustus, om 14.00 uur, arriveerde de paus bij de Meeting. Hij bezocht de tentoonstellingen en de stands en ontmoette de vrijwilligers. Vervolgens betrad hij de grote zaal. Daar hield hij zijn toespraak, leidde hij het zingen en gaf hij deze opdracht: „Bouw deze beschaving van waarheid en liefde op, zonder ooit moe te worden!” En hier is zijn antwoord op een vraag die wij hem hadden gesteld: „Deze Meeting geeft uitdrukking aan jullie beweging, aan de doelstellingen van deze beweging; probeer met deze Meeting het bijzondere karakter van de Kerk tot uitdrukking te brengen, de missie die haar eigen is. De eigenlijke zending van de Kerk is altijd een historische, hoewel transcendent, hoewel goddelijk. Ze is historisch, maakt deel uit van de geschiedenis van onze tijd. […] Jullie willen dit heilswerk belichamen, het onder de mensen aanwezig maken.”
Bouw deze beschaving van waarheid en liefde op
Toespraak van Paus Johannes Paulus II op de Rimini Meeting 1982 (Engels)
Onze relatie met Johannes Paulus werd een vaste waarde. Zijn boodschap kwam elk jaar binnen. Toen, in de zomer van 1991, werden sommigen van ons uitgenodigd in Castelgandolfo voor de mis en het ontbijt. Bij die gelegenheid bedacht de paus, toen hij de originaliteit van de Meeting erkende, de uitdrukking: „Jullie creëren een grenscultuur.”
Toen kardinaal Ratzinger in april 2005 paus werd – paus Benedictus XVI – bestond onze relatie met hem al meer dan een decennium. Hij was in 1990 spreker geweest op de Meeting en had toen een toespraak gehouden over de aard van de Kerk, getiteld ‘Een gemeenschap die altijd behoefte heeft aan hervorming’. Er was een stabiele band tussen ons ontstaan. Elk jaar ontving hij ons. Het onderwerp was altijd de komende editie van de Meeting. En elke keer werd het gesprek afgesloten met een uitnodiging om deel te nemen. Eén keer gaf hij toe. Het thema was schoonheid. Dat sprak hem bijzonder aan. Hij stuurde ons de geschreven toespraak die we in het Auditorium voorlazen. Dat was in 2002. Toen hij eenmaal paus was geworden hielden onze gesprekken op, maar de kameraadschap die hij ons bleef bieden via zijn uitgebreide jaarlijkse boodschappen duurde voort tot aan zijn aftreden in februari 2013.
Toen we kardinaal Bergoglio ontmoetten, die net paus Franciscus was geworden, stonden we oog in oog met iemand die ons al kende, die zich de uitnodigingen herinnerde die we hem hadden gestuurd toen hij nog kardinaal was in Buenos Aires. We waren met elkaar verbonden via gemeenschappelijke vrienden – Italiaanse vrienden die don Pepe di Paola in Buenos Aires hadden ontmoet, de priester van de ‘villas miserias’, de Argentijnse favela’s. We nodigden hem uit voor de Meeting, en hij vertelde ons over zijn missie onder immigranten en drugsverslaafden. Hij vertelde ons hoezeer aartsbisschop Bergoglio zijn werk steunde.
Don Pepe kwam verschillende keren naar de Meeting. We werden vrienden. Na de Meeting kwam hij altijd even langs in Rome. Hij ontmoette paus Franciscus. Hij vertelde hem uit de eerste hand over zijn ervaringen en zijn vriendschap met ons. We waren oprecht dankbaar voor elke gelegenheid die we kregen om onze ervaringen met paus Franciscus te delen, terwijl we trachtten de zorgen, die hij ons via zijn brede boodschappen overbracht, ons eigen te maken. De periferieën, de veranderende tijden, de dialoog. In 2019 vond ons bezoek aan Egypte plaats om de grootimam van Al-Azhar, Ahmad Al-Tayyeb, te ontmoeten, in het licht van en in het kielzog van de ontmoeting enkele maanden eerder tussen paus Franciscus en Al-Tayyeb, die resulteerde in de ondertekening van het historische „Document over menselijke broederschap voor wereldvrede en samenleven” (Engels).
Toen paus Robert Francis Prevost op 8 mei 2025 werd gekozen had niemand kunnen vermoeden dat er een jaar later weer een paus naar de Meeting zou terugkeren. Maar in onze relatie met Leo XIV hebben zich gebeurtenissen voltrokken die inspirerend en alom bekend zijn. Zijn eerste boodschap aan de Meeting, waarin hij in het bijzonder zijn waardering uitsprak voor de tentoonstelling gewijd aan de martelaren van Algerije, bevatte de uitdrukking „ongewapend en ontwapenend“ – een uitdrukking die al snel een kenmerk van zijn pontificaat werd. En dan was er nog de audiëntie die in januari van dit jaar werd verleend aan de voorzitter van de Meeting, Bernhard Scholz; het nieuws over zijn deelname; en de ontmoeting met de curatoren van de tentoonstelling over de martelaren van Algerije. De rest is voorlopig een tijd van verwachting, vervuld van dankbare verwondering en gebed.
* Medeoprichtster van de Meeting voor Vriendschap tussen Volkeren, waarvan zij van 1993 tot 2020 voorzitter was